Afspraak maken

Exoskeletten met het oog op letselpreventie

Exoskelet

Arbeiders die herhaaldelijk zware materialen tillen, garagisten die een hele dag boven hun schouder aan auto’s sleutelen of chirurgen die tijdens operaties vaak voorovergebogen staan. Één ding hebben ze alvast gemeen: door een intensieve fysieke belasting op regelmatige basis is de kans aanzienlijk dat zij vroeg of laat te maken krijgen met musculoskeletale klachten zoals lage rugpijn, schouder- of nekpijn.

Moeten we meer inzetten op preventie van musculoskeletale klachten en in welke mate kan een exoskelet daartoe bijdragen?

Absenteïsme op de werkvloer

Eerst een aantal cijfers betreffende de afwezigheden op de werkvloer in België:

Uit een studie van Securex1 blijkt dat de totale kost van absenteïsme op de werkvloer voor een onderneming van 100 personen in België geraamd wordt op meer dan €500.000 per jaar. Hierbij wordt zowel rekening gehouden met directe kosten zoals gewaarborgd loon als indirecte kosten zoals reorganisaties, tijdelijke vervangingen, etc.

Tel daarbij op dat 40% van alle ziektedagen1 in België te wijten is aan musculoskeletale klachten, dan lijkt preventie hét codewoord bij uitstek om de gezondheid van werknemers te waarborgen en de kosten voor de maatschappij te drukken.

Ergonomie steeds belangrijker

Dat preventie essentieel is beseffen ook wergevers. Bij bedienden wordt er al langer aandacht besteed aan ergonomie, een correcte zithouding en kwalitatief hoogstaand zitmeubilair.

Bij fysiek belastende jobs lijkt dat moeilijker, omdat werknemers hier voortdurend in beweging zijn, maar ook daar zie je het belang van preventie toenemen. Zo experimenteren steeds meer bedrijven met een exoskelet.

Wat is een exoskelet?

Een exoskelet lijkt op een harnas dat op het lichaam wordt gedragen en het verlaagt de krachten die inwerken op het lichaam. Er wordt onderscheid gemaakt tussen passieve en actieve exoskeletten, waarbij gebruik wordt gemaakt van de lichaamsenergie. Een passief exoskelet heeft geen energievoorziening nodig en werkt op basis van een veersysteem; de functie hiervan is puur mechanisch. Een actief exoskelet is uitgerust met motoren en batterijen. Dit betekent dat het meer ondersteuning biedt, maar afhankelijk is van een externe energievoorziening.

Exoskelet - grafische voorstelling

Minder spieractiviteit, minder vermoeiend

Uit onderzoek2 blijkt dat een exoskelet de spieractiviteit verlicht en het energieverbruik doet dalen. Tijdens het heffen van voorwerpen met een passief exoskelet wordt de activiteit van de rugspieren met 18% gereduceerd, terwijl dat met een actief exoskelet zelfs 25% bedraagt.

Ook qua energieverbruik zijn er grote verschillen. Bij herhaaldelijk tillen ligt het gemiddelde energieverbruik 11% lager met een passief exoskelet. Bij het aanhouden van een gebogen houding – zoals een arts bij chirurgische ingrepen - in de rug resulteert dit zelfs in 22% minder energieverbruik.

“Het verlagen van de fysieke belasting zorgt ervoor dat exoskeletten steeds vaker worden ingezet in diverse beroepscategorieën”, vertelt Joost Geuzendam, stichter van het Nederlandse bedrijf Pre-Tec dat zich specialiseert in exoskeletten. “Dat gaat van medewerkers actief in bouwsector en de logistiek tot bijvoorbeeld chirurgen in ziekenhuizen. De toepassing ervan is erg divers.”

Exoskelet voor chirurg

Definitieve doorbraak?

“Het potentieel van exoskeletten is zeer groot en we zien dat steeds meer Europese en ook Belgische bedrijven ermee experimenteren. Uiteraard zijn er nog zaken die voor verbetering vatbaar zijn”, aldus Jelle Van Durm, Portfolio Manager bij VIGO. “We moeten ervoor zorgen dat we het juiste exoskelet kiezen voor de juiste taken. Dat is extra belangrijk voor werknemers die verschillende taken combineren. Preventie is echter dusdanig belangrijk geworden voor bedrijven dat exoskeletten in de nabije toekomst ongetwijfeld vaker gebruikt zullen worden in de industrie en in de medische wereld.”

1 Verlinden H. L’absentéisme en 2017 Securex. 2018 ; 1–51.
2 Source : Kermavnar ea 2021. Effects of industrial back-support exoskeletons on body loading and user experience: an updated review. Ergonomics 64 (6): 685-711.

Wenst u zelf graag de werking van exoskeletten even te ervaren op uw dienst?

Aarzel dan niet om ons te contacteren via connect@vigogroup.eu.